Makara bakımı: yılda bir yapılan temizlik

Spin makaranı dağıtmadan nasıl temizler ve yağlarsın? Her çıkıştan sonra yapılacaklar, sezon sonu bakım ve sık yapılan hatalar.

İyi bir makara yıllarca gider, ama bakım görmezse bir sezonda sertleşir, ses çıkarır ya da sürtünmeyi bırakır. İyi haber: işin çoğu on dakikada yapılıyor.

Gün batarken iskele. Çıkış bittiğinde makara bakımı da bitmiş sayılmaz.
Gün batarken iskele. Çıkış bittiğinde makara bakımı da bitmiş sayılmaz.

Her çıkıştan sonra

Makarayı tatlı suyla hafifçe durula; tuzlu suda kullandıysan bu şart. Basınçlı su tutma, çünkü suyu içeri iter. Bir bezle sil. Fren (drag) ayarını gevşet; sıkı kalmış fren rondelaları zamanla düzleştirir. Makarayı kamıştan çıkarıp kuru ve oda sıcaklığında bir yerde bırak.

Yılda bir: yağlama

Makaranın yağa ihtiyacı olan yerler az ama belli: kol topuzu ve yatakları, ip alma kolunun (bail) dönme noktaları ve en çok arıza veren parça olan ip yönlendirme makarası (line roller). Her birine bir damla makara yağı yeter. Dişlilere gresin; hafif bir tabaka yeterli, fazlası dişli arasında birikir. Makaranın içini ilk kez açıyorsan, her parçanın yerini bir telefon fotoğrafıyla kaydet.

Fren ve ip

Frenin rondelaları aşınmışsa fren tırtıklı çalışır. Çıkarıp kontrol et, düzleşmiş ya da kirli olanları değiştir. Örgü ipin ilk 5–10 metresi en çok yıpranan kısımdır; sezon başında bu kısmı kesip yeniden bağlamak ucuz bir sigortadır.

Sık yapılan hatalar

WD-40 yağ değildir, çözücüdür; yatakları kısa sürede kurutur. Bulduğun ilk yağı sürme. Makarayı sıkı fren ile saklama. Kumlu bir kıyıda makarayı yere koyma; kum dişlilere girerse bakım değil tamir gerekir.

Ne zaman servise?

Makara bakımdan sonra hâlâ sert dönüyor, ses yapıyorsa ya da dişliler atlıyorsa, bir servise götür. Bir makarayı kurtarmak, her yıl yenisini almaktan ucuzdur.